Niets zo gezellig als de geur van een kerststol die in de oven staat. Het is meteen dat moment waarop het huis anders voelt: warmer, knusser, alsof de feestdagen echt begonnen zijn. Een kerststol bakken lijkt misschien een project, maar met een beetje planning valt het reuze mee. En het resultaat is elke minuut waard: een luchtig, zacht brood met een volle vulling en een stevige rol amandelspijs in het midden.
In deze blog vind je een feestelijk kerststol recept dat goed werkt in een gewone thuiskeuken, inclusief tips om je deeg mooi luchtig te krijgen, je vulling sappig te houden en je stol er ook nog eens prachtig uit te laten zien.
Wat is een kerststol en wat maakt hem zo lekker?
Een kerststol is een zoet, rijk gevuld brood dat vooral rond Kerst op tafel komt, vaak bij het ontbijt of tijdens de brunch. Hij lijkt een beetje op krentenbrood, maar dan luxer. De vulling bestaat meestal uit rozijnen, krenten, noten en soms sukade of gekonfijte sinaasappelschil. In het midden ligt een rol amandelspijs, die tijdens het bakken zacht wordt en een romige bite geeft.
De combinatie van een licht zoet deeg, fruitige vulling en dat amandelhart is precies waarom mensen er elk jaar weer naar uitkijken. Met zelfgemaakte stol krijg je bovendien een veel vollere smaak dan bij veel kant en klare varianten, en je kunt hem helemaal naar je eigen hand zetten.
Ingrediënten voor 1 grote kerststol
Voor het deeg
500 g tarwebloem
7 g droge gist of 25 g verse gist
250 ml lauwwarme melk
75 g ongezouten roomboter, op kamertemperatuur
75 g suiker
1 ei maat M
1 tl zout
1 tl kaneel, optioneel
Rasp van 1 sinaasappel, optioneel
Voor de vulling
200 g rozijnen
75 g krenten, of vervang door extra rozijnen
50 g sukade of gekonfijte sinaasappelschil, optioneel
75 g amandelen grof gehakt, of hazelnoten
2 el rum of sinaasappelsap om te weken, optioneel
Voor de amandelspijs
250 g amandelspijs
1 klein ei of 2 el water om losser te maken
Voor de afwerking
40 g roomboter, gesmolten
Poedersuiker, ruim
Amandelschaafsel, optioneel
Kerststol maken: stap voor stap
Gedroogd fruit weken en goed drogen
Doe rozijnen en krenten in een kom en giet er warm water over. Laat ze ongeveer 10 minuten staan. Giet af en dep daarna echt goed droog met keukenpapier. Dat drogen is geen detail: natte rozijnen maken je deeg zwaarder en kunnen ervoor zorgen dat de stol minder luchtig wordt.
Wil je extra smaak, week dan een deel van het fruit in rum of sinaasappelsap. Ook dan geldt: goed laten uitlekken en droogdeppen.
Het deeg kneden tot het soepel is
Doe de bloem in een grote kom en meng met suiker, gist en eventueel kaneel en sinaasappelrasp. Voeg de lauwwarme melk en het ei toe en begin te kneden. Voeg het zout pas toe als het deeg al wat samenhang krijgt, en kneed daarna de zachte boter er in stukjes doorheen.
Reken op 10 tot 12 minuten kneden met de hand of 8 tot 10 minuten met een keukenmachine. Het deeg hoort zacht en soepel te zijn, en mag nog heel licht plakkerig aanvoelen. Als het echt nat blijft, voeg dan een eetlepel bloem toe, maar doe dat voorzichtig. Te veel bloem maakt je stol sneller droog.
Eerste rijs: rustig laten verdubbelen
Maak een bal van het deeg en leg hem in een licht ingevette kom. Dek af met een schone theedoek of vershoudfolie. Laat het deeg 60 tot 90 minuten rijzen op een warme, tochtvrije plek tot het ongeveer verdubbeld is.
Vulling door het deeg werken
Strooi het gedroogde fruit, de noten en eventueel de sukade over het deeg en kneed het er kort doorheen. Kort is echt genoeg: je wilt het goed verdeeld hebben, maar je wilt het deeg niet kapot trekken.
Spijs voorbereiden
Kneed de amandelspijs even los en maak er een rol van, ongeveer 25 cm lang. Is je spijs erg stevig of kruimelig, kneed er dan een klein beetje ei of een scheutje water door tot je een smeuïge rol kunt vormen. De spijs moet stevig genoeg blijven om mooi in het midden te liggen, maar niet zo hard dat hij straks droog wordt.
De stol vormen met dat herkenbare ruggetje
Rol het deeg uit tot een ovale lap, ongeveer 1,5 tot 2 cm dik. Leg de rol spijs iets uit het midden. Vouw het deeg dubbel over de spijs, maar leg de randen niet precies op elkaar. Daardoor krijg je die klassieke stolvorm met een hogere rand.
Leg de stol op een bakplaat met bakpapier. Duw hem niet plat: een beetje hoogte is juist fijn voor een luchtige kruim.
Tweede rijs: hier win je luchtigheid
Dek de stol losjes af en laat hem nog 45 tot 60 minuten rijzen. Je ziet hem zichtbaar voller worden. Sla deze stap niet over, want dit is vaak het verschil tussen een stol die mooi luchtig is en eentje die scheurt of compact blijft.
Bakken tot goudbruin
Verwarm de oven voor op 180 graden boven en onderwarmte of 160 graden hetelucht. Bak de kerststol 30 tot 35 minuten, tot hij goudbruin is en hol klinkt als je op de onderkant tikt. Wordt de bovenkant te donker, leg er dan halverwege een vel aluminiumfolie losjes overheen.
Laat de stol na het bakken even op een rooster afkoelen.
Afwerken met boter en poedersuiker
Bestrijk de warme stol direct met gesmolten roomboter. Dat zorgt voor smaak en helpt de poedersuiker straks beter hechten. Laat hem verder afkoelen en bestuif daarna royaal met poedersuiker. Een kerststol mag best een dikke, winterse laag hebben.
Hoe zorg je dat je kerststol niet droog wordt?
Een droge stol komt bijna altijd door één van deze punten. Dep je rozijnen en krenten goed droog, maar bak het brood ook niet te lang. Ovens kunnen flink verschillen, dus hou hem in de gaten vanaf minuut 28. En kneed het deeg voldoende. Goed ontwikkeld gluten zorgt voor een luchtige structuur die langer zacht blijft.
Ook handig om te weten: kerststol smaakt vaak beter na een nachtje rust. De smaken trekken dan in en de kruim wordt net wat smeuïger. Bewaar hem dan wel goed ingepakt.
Kerststol bewaren en invriezen
Hoe bewaar je kerststol het beste?
Wikkel de stol in bakpapier en daarna in aluminiumfolie of doe hem in een goed afsluitbare zak. Zo blijft hij meestal 3 tot 4 dagen lekker. Leg hem niet in de koelkast, daar droogt brood sneller uit.
Kun je kerststol invriezen?
Ja, dat gaat prima. Vries hem in zodra hij helemaal is afgekoeld, bij voorkeur zonder poedersuiker. Je kunt hem ook in plakjes invriezen, dat is handig als je niet alles tegelijk wilt ontdooien. Ontdooien doe je op kamertemperatuur. Bestrijk hem daarna eventueel opnieuw met een beetje gesmolten boter en bestuif met poedersuiker.
Veelgestelde vragen over kerststol
Kan ik de kerststol een dag van tevoren maken?
Ja, graag zelfs. Een stol die een dag ligt, is vaak lekkerder dan eentje die nog warm is. Bak hem de dag ervoor, laat volledig afkoelen en pak hem goed in.
Kan ik kerststol maken zonder amandelspijs?
Dat kan, maar dan mis je wel het typische karakter. Zonder spijs krijg je iets dat meer richting een luxe krentenbrood gaat. Wil je toch een alternatief, maak de vulling dan rijker met extra noten, wat sukade en bijvoorbeeld gedroogde cranberry’s.
Waarom scheurt mijn kerststol tijdens het bakken?
Scheuren komt meestal door een te korte tweede rijs of doordat de buitenkant van het deeg is uitgedroogd. Dek het deeg tijdens het rijzen altijd goed af en geef hem echt de tijd om zichtbaar luchtiger te worden voordat hij de oven in gaat.
Serveerideeën voor een feestelijke kerstbrunch
Snijd de stol in iets dikkere plakken en serveer met roomboter. Sinaasappelmarmelade is er ook heerlijk bij, zeker als je sinaasappelrasp in het deeg hebt gebruikt. Voor een brunchtafel staat een stol prachtig op een houten plank met wat druiven, noten en een klein zeefje poedersuiker om vlak voor het serveren nog even bij te stuiven.
Met dit feestelijk kerststol recept zet je een klassieker op tafel die echt naar Kerst smaakt. En het leukste is misschien nog wel dat je er je eigen traditie van kunt maken, jaar na jaar, met kleine variaties die bij jouw keuken passen.