Wat is tempeh en waarom hoort het zo bij Indonesisch eten?
Tempeh is gefermenteerde soja die tot een stevige plak wordt geperst. Door dat fermenteren krijgt het die herkenbare nootachtige smaak en een stevige bite. Het is echt iets anders dan tofu: tempeh blijft “staan” in een gerecht en wordt juist lekkerder als je het goed bakt.
In Indonesië is tempeh al generaties lang dagelijkse kost. Niet alleen omdat het betaalbaar is, maar ook omdat het geweldig samenwerkt met de typische Indonesische smaakmakers. Denk aan ketjap manis voor zoet en stroperig, sojasaus voor zout, limoensap of azijn voor fris, en sambal voor pit. Tempeh neemt het allemaal op zonder flauw te worden.
Tempeh recept Indonesisch met ketjap: ingrediënten voor 2 tot 3 personen
Dit recept is gebaseerd op tempeh kecap, zo’n gerecht dat je doordeweeks zó op tafel zet, maar dat toch voelt alsof je echt iets bijzonders eet. Lekker met rijst, maar ook fijn als onderdeel van een rijsttafel.
Dit heb je nodig
Voor de tempeh
400 gram tempeh
2 eetlepels zonnebloemolie of kokosolie om te bakken
Voor de marinade en saus
3 eetlepels ketjap manis
1,5 eetlepel sojasaus
2 teentjes knoflook, fijngehakt
1 theelepel geraspte gember
1 kleine ui, in halve ringen
1 rode peper, fijn gesneden (optioneel)
1 eetlepel limoensap of rijstazijn
1 theelepel palmsuiker of bruine suiker
3 eetlepels water
1 theelepel sambal oelek (optioneel, naar smaak)
Topping en erbij
1 lente ui, in ringetjes
een handje geroosterde pinda’s of cashews
gestoomde rijst
komkommer, atjar of een frisse salade
Zo maak je Indonesische tempeh stap voor stap
Tempeh snijden en eventueel stomen
Snijd de tempeh in blokjes of reepjes. Reepjes worden vaak extra krokant, blokjes blijven wat sappiger. Als je tempeh soms wat bitter vindt smaken, kun je een simpele extra stap doen: stoom de tempeh 8 tot 10 minuten. Dat maakt de smaak milder en helpt straks ook bij het opnemen van de marinade.
Laat de tempeh na het stomen even uitdampen, anders spat hij sneller in de pan.
Marinade en saus mengen
Pak een kommetje en meng ketjap manis, sojasaus, knoflook, gember, limoensap of azijn, suiker, water en eventueel sambal. Proef even met een theelepeltje. De saus mag best stevig en uitgesproken zijn, tempeh kan dat hebben.
Hou je van wat frisser? Voeg een paar druppels extra limoensap toe. Liever zoeter en plakkeriger? Dan is een extra scheutje ketjap je beste zet.
Tempeh goudbruin bakken
Verhit de olie in een ruime koekenpan op middelhoog vuur. Bak de tempeh in ongeveer 6 tot 8 minuten rondom goudbruin. Neem hier echt de tijd voor, want die kleur is je smaak. Als de tempeh nog bleek is, blijft hij sneller “broodachtig” van binnen.
Haal de tempeh uit de pan en zet even apart.
Ui en peper fruiten
Gebruik dezelfde pan, daar zit al veel smaak in. Fruit de ui 2 tot 3 minuten tot hij glazig is. Voeg de rode peper toe als je die gebruikt en bak nog een minuut mee.
Alles samen laten inkoken
Doe de tempeh terug in de pan en giet de marinade erbij. Zet het vuur iets lager en laat het 4 tot 6 minuten pruttelen. Roer regelmatig zodat de saus overal komt en niet aanbrandt.
Je merkt vanzelf wanneer het goed zit: de saus dikt in, gaat glanzen en plakt licht aan de tempeh. Dat is precies wat je wilt. Wordt het te droog, voeg dan een klein scheutje water toe. Blijft het te nat, zet het vuur iets hoger en laat het wat langer inkoken.
Serveren
Schep de tempeh over rijst en maak het af met ringetjes lente ui en een handje pinda’s of cashews. Zet er komkommer of atjar bij voor frisheid, dat maakt het gerecht meteen meer in balans.
Hoe voorkom je dat tempeh droog wordt?
Droge tempeh ontstaat meestal door twee dingen: te hard bakken zonder dat er daarna nog saus bij komt, of tempeh te dun snijden en te lang in de pan laten liggen. Gelukkig is het makkelijk te voorkomen.
Bak op middelhoog vuur en geef de tempeh de tijd om bruin te worden zonder dat hij uitdroogt. Daarna is de saus je redding: laat die echt een paar minuten rond de tempeh pruttelen, dan trekt alles weer lekker in. Stomen vooraf helpt ook, vooral als je tempeh nog niet zo vaak eet of als je een milde smaak wilt.
Een laatste tip die veel mensen vergeten: gebruik een pan die groot genoeg is. Als alles op elkaar ligt te stomen in plaats van te bakken, krijg je minder mooie korst en dus ook minder smaak.
Variaties die goed werken bij Indonesische tempeh
Als je dit recept eenmaal in de vingers hebt, kun je er alle kanten mee op. De basis van ketjap, knoflook en iets zuurs is al sterk, daar kun je mee spelen.
Simpele tempeh goreng stijl
Zin in iets heel makkelijks? Bak de tempeh krokant en serveer hem met ketjap manis en sambal als dip. Lekker bij nasi, bami of gewoon met rijst en komkommer.
Groenten erbij in dezelfde pan
Je kunt aan het einde prima groenten toevoegen. Bak ze kort mee met de ui, of voeg ze toe zodra de saus in de pan gaat.
Paprika in reepjes werkt goed. Sperziebonen doen het ook, kook ze dan wel even kort voor zodat ze gaar zijn. Paksoi is fijn als je het blad pas op het laatst toevoegt. Taugé kun je er helemaal op het einde door scheppen, dan blijft het knapperig.
Meer pit op een lekkere manier
Meer pit kan met extra sambal, maar ook met fijngesneden rawit pepertjes als je die hebt. Een snuf chilivlokken kan ook, al verandert dat de smaak iets. Wil je vooral warmte en minder “scherpe randjes”, voeg dan wat extra gember toe.
Glutenvrij maken
Gebruik glutenvrije sojasaus en check je ketjap manis. Niet elke ketjap is glutenvrij, dus even het etiket lezen is slim.
Wat eet je bij Indonesische tempeh?
Met rijst en een frisse tegenhanger ben je al klaar, maar met een paar extra’s maak je er makkelijk een complete Indonesische maaltijd van.
Witte rijst of pandanrijst past altijd. Atjar ketimun of gewoon komkommer met een klein beetje rijstazijn en suiker doet het ook geweldig. Zin in extra crunch? Kroepoek of gebakken uitjes zijn klassiek. En als je een echte sausliefhebber bent, zet er dan pindasaus naast, al is dit gerecht op zichzelf al lekker plakkerig.
Veelgestelde vragen over tempeh Indonesisch
Moet tempeh eerst gekookt of gestoomd worden?
Nee, het hoeft niet. Tempeh kun je direct bakken. Stomen is wel handig als je de smaak wat milder wilt maken of als je merkt dat je tempeh soms een licht bittere toon heeft. Ook trekt de marinade na het stomen vaak net wat beter in.
Kan ik dit recept van tevoren maken?
Ja, dit is juist zo’n gerecht dat de volgende dag nóg lekkerder kan zijn. Bewaar het tot 3 dagen in de koelkast. Opwarmen kan in de pan met een klein scheutje water, dan komt de saus weer mooi los. De magnetron kan ook, al blijft de tempeh dan iets minder krokant.
Kun je tempeh invriezen?
Tempeh zelf kun je invriezen, en het bereide gerecht ook. Reken op 2 tot 3 maanden in de vriezer. Laat het rustig ontdooien in de koelkast, dan blijft de structuur het best.
Tijd om te koken
Dit Indonesische tempeh recept is precies wat je wilt als je snel iets smaakvols op tafel wilt zetten. Krokant gebakken tempeh, een plakkerige ketjapsaus, knoflook en gember, en zelf bepalen hoeveel pit je eraan geeft. Maak er een keer extra groenten bij, of zet er atjar en kroepoek naast voor dat echte Indonesische gevoel.